Ik dacht jarenlang dat ik last had van stress. Het bleek voor een groot deel iets anders te zijn, en dat zag ik pas toen ik de twee apart ging meten.
Twee dingen die op elkaar lijken
Stress komt van wat er van je gevraagd wordt. Dingen die af moeten, verwachtingen, verantwoordelijkheid, een deadline die je in je schouders voelt. In Pyramirror loopt de slider van 1, geen spanning, tot 10, het was te veel. Het gaat om ervaren druk, niet om hoeveel je objectief moest doen.
Prikkels komen van wat er om je heen gebeurt. Geluid, mensen, schermen, tempo, onderbrekingen. De slider loopt van 1, stil, tot 10, overvol. Het gaat om hoeveel er op je afkwam, niet om of het vervelend was.
Dat laatste is het verschil. Een verjaardag met negentien kinderen kan prikkels 8 zijn zonder één moment stress; er werd niets van je gevraagd, er was alleen heel veel. Een stille dag achter een laptop met een deadline kan stress 8 zijn bij prikkels 2. En een open kantoor met een deadline is allebei.
Waarom het ertoe doet dat ze apart staan
Omdat ze een ander antwoord vragen. Voor stress helpt minder moeten, of anders moeten. Voor prikkels helpt minder om je heen, of eerder weg. Wie ze op één hoop gooit, zoekt het antwoord op de verkeerde plek. Ik deed dat: ik dacht dat ik minder werk nodig had, terwijl ik vooral minder drukte nodig had.
En omdat ze een andere rekening sturen. Bij mij bleek, na een maand meten, prikkels het onderdeel dat het meest uitsloeg, en niet stress. Op dagen met prikkels van 7 of hoger stond mijn lichamelijk ongemak de dag erna, soms twee dagen erna, gemiddeld twee punten hoger dan normaal. Nek, hoofd. Dat gebeurde ook na leuke dagen. Een dag in de Efteling was een 8,3 als dag en prikkels 8; de hoofdpijn kwam op dag twee. Zonder de aparte slider had ik dat nooit aan de drukte toegeschreven, want de dag was goed.
Hoe je ze invult als het allebei speelt
Gewoon allebei. De vraag bij stress is of er iets van je gevraagd werd en hoe zwaar dat voelde. De vraag bij prikkels is hoeveel er op je afkwam. Op een dag waarop alles tegelijk was, staan ze allebei hoog, en dat is dan ook wat er was. Op een dag die alleen maar vol was, staat prikkels hoog en stress laag; Pyramirror zegt dan: drukte van buiten, niet van wat er van je gevraagd werd. Andersom zegt hij het ook.
Twijfel je, dan is er een snelle test: kon je weglopen zonder dat er iets misging? Dan was het prikkels. Bleef het aan je trekken toen je weg was? Dan was het stress.
Wat je na een paar weken ziet
Welke van de twee bij jou het meest uitslaat. Op welke dagen. En of er een rekening volgt, en wanneer. Dat is geen theorie; het zijn je eigen getallen naast elkaar, en meestal is het niet wat je dacht.
Zie ook: onrust of angst? · vermoeidheid of lichamelijk ongemak? · zelfbeeld en reflectie